Podróż bursztynowym szlakiem – wczoraj i dziś

Złoto północy – bursztyn to nic innego jak kopalna żywica urokliwie mieniąca się kolorami od żółtego przez pomarańcz po czerwień. Od zawsze uznawany za skarb Pomorza, jest nieoficjalnym symbolem regionu. To jedna z najpiękniejszych pamiątek, które można przywieźć z wakacji, aby zachować w sercu wspomnienia wyjątkowych chwil spędzonych na Pomorzu.

Złoto z Pomorza

Dzisiaj spełnia przede wszystkim funkcje dekoracyjne, ale znane są także zastosowania bursztynu w medycynie ludowej i w przemyśle kosmetycznym. Jest to kamień uwielbiany przez pomorskich rzemieślników, artystów i jubilerów, którzy potrafią wyczarować z niego prawdziwe cuda – piękne naszyjniki, bransoletki, kolczyki, a także unikalne elementy dekoracyjne, które ciężko znaleźć w innych częściach świata.

W przeszłości bursztyn przyciągał na Pomorze kupców z odległych regionów, którzy nabywali go w zamian za złoto i inne metale szlachetne. Handel bursztynem zaczął się już w okresie neolitu. Bursztyn bałtycki odkryto już w piramidach egipskich pochodzących z XIII wieku przed naszą erą. Starożytni Rzymianie uważali bursztyn za produkt luksusowy i symbol prestiżu. Z bursztynowych kielichów pijały elity, biżuteria i bursztynowe kadzidła zarezerwowane były dla najbogatszych, cena bursztynowej ozdoby potrafiła przewyższyć cenę niewolnika. W czasach Imperium Rzymskiego wartość bursztynu była tak wysoka, że kupcy regularnie podróżowali z południa Europy nad Bałtyk, nie zważając na trudy i niebezpieczeństwa. Co było największym wyzwaniem w trakcie takiej podróży, oprócz jej długości i niesprzyjających warunków atmosferycznych? W tamtych czasach Środkowa Europa była terenem zamieszkanym przez barbarzyńskie plemiona, były to niebezpieczne tereny. Jednak, mimo różnic kulturowych, zebrane dowody archeologiczne świadczą o tym, że barbarzyńcom i Rzymianom na ogół udawało się dobić targu.

Bursztynowe wyprawy

Główna nitka szlaku handlowego biegła od Adriatyku przez obecne tereny Czech i Słowacji, a następnie dalej na północ Polski, kończąc się w rejonie Gdańska. Niektóre wyprawy udawały się jeszcze dalej, na tereny współczesnej Litwy i Kaliningradu. Z uwagi na naturę handlu, którego najcenniejszym towarem był bursztyn trasę tą nazwano Bursztynowym Szlakiem. Dokładna trasa szlaku nie jest znana. Są liczne dowody świadczące o tym, że zaczynał się on w Akwilei. Ślady wypraw można odnaleźć w Biskupinie, Bramie Morawskiej, Kłodzku, Wrocławiu, Kaliszu i rzymskich osadach nad Dunajem zwanych Vindobona (okolice dzisiejszego Wiednia) oraz Carnuntum.

Pierwsi kupcy z południa przybyli nad Bałtyk na długo przed narodzeniem Chrystusa, jednak szczyt handlu przypadł na trzeci wiek naszej ery, o czym wiemy po części ze starożytnych kronik, przede wszystkim jednak z wykopalisk – śladów rzymskich monet, metali i ceramiki, jakie można znaleźć w Europie Środkowej. Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego, wyprawy stawały się coraz rzadsze, by w końcu ustać około szóstego wieku naszej ery.

Współczesny szlak bursztynowy

Bursztyn jest dzisiaj ogólnodostępny i można go kupić na całym świecie. Jednak, z uwagi na jego szczególną rolę w historii regionu, oferta wyrobów bursztynowych na Pomorzu jest wyjątkowo bogata i atrakcyjna. Obejmuje zarówno klasyczne, jak i nowoczesne wzornictwo, charakteryzuje się mistrzowską precyzją wykończenia. Będąc w Gdańsku warto przejść się uliczkami starego miasta, gdzie znajduje się wiele sklepów z wyrobami z bursztynu, albo nawet rozejrzeć się po jednej z zlokalizowanych nieco na uboczu pracowni. Wszystkim, którzy zakochają się w bursztynie i zapragną dowiedzieć się więcej, polecamy nowo otwarte Muzeum Bursztynu. Wystawa łącząca środki multimedialne z tradycyjną formułą wystawienniczą zabiera zwiedzających w fascynującą podróż bursztynowym szlakiem, po drodze odkrywając tajemnice i historię bursztynu.

Choć szlak bursztynowy nie funkcjonuje już od wielu stuleci, miłośnicy rowerowych wypraw nadal mogą doświadczyć emocji starożytnych kupieckich wypraw na własnej skórze. EuroVelo to sieć szlaków rowerowych, wyznaczona śladami kupieckich podróży. EV9, odpowiada Szlakowi Bursztynowemu. Trasa rozciąga się od Adriatyku aż po Bałtyk. Rozpoczyna się w miejscowości Pula w Chorwacji, dalej droga przebiega przez Włochy, Austrię, Czechy, a kończy się w Gdańsku. Licząca nieco poniżej 2000 kilometrów, trasa ta jest jednym z najkrótszych szlaków EuroVelo. Kto ma ochotę poczuć się jak rzymski kupiec, poszukujący bezcennego złota północy, niech wskazuje na rower i rusza po przygodę!

To jak, jesteście gotowi?

ciekawe artykuły

Nawiedzone miejsca na Pomorzu. Mini przewodnik na Halloween.

Listopad to czas zadumy. Krótkie dni, spadające liście i temperatury i przede wszystkim pełne... (więcej).

Gry Planszowe w Trójmieście

Pamiętasz te czasy kiedy wszystkie pochmurne wieczory spędzało się na podłodze, przesuwając kolorowe pionki... (więcej).

Kajakiem i jachtem po Pomorzu

Lato w tym roku dopisuje, nic więc dziwnego, że przybywa amatorów łączenia aktywnego spędzania... (więcej).

Jak Leo, Piotr i John Alex trafili do Gdańska

Jeśli czegoś nie lubisz – zmień to. Jeżeli nie możesz tego zmienić – zmień... (więcej).